Wierzę, że różnice pomiędzy ludźmi są inspirujące. Wierzę, że introwertycy i ekstrawertycy stworzeni zostali po to, aby wzajemnie się uzupełniać.
W tym blogu pokazuję świat widziany oczyma introwertyka. Zapraszam do dialogu. Do nauki i zrozumienia. Bo zrozumienie potrzeb i pozwolenie na inność, jest pierwszym krokiem do porozumienia.
Lubię takie
podsumowania, więc jeżeli masz w rodzinie introwertyka, lub sam/a jesteś
introwertykiem, poczytaj. Wierzę, że przyjdzie taki dzień, że uda nam się
odczarować mit introwertycznego dziwoląga. Na świecie to już się dzieje.
Tak, jestem introwertykiem.
Nie, nie jestem
nieśmiała.
Nie, nie jestem
przyblokowana.
Nie, nie jestem antyspołeczna.
Ja po prostu
słucham.
Ja po prostu obserwuję.
Nie cierpię small
talków…
ale mogę
rozmawiać o życiu, godzinami.
Wolę być
z przyjacielem lub dwoma w domu, niż z w tłumie znajomych.
Nie rugaj mnie
publicznie.
Nie zawstydzaj
mnie publicznie.
Uszanuj to, że
jestem skryta.
A jeżeli się
przed tobą otworzę…
wiedz, że to
oznacza, iż jesteś dla mnie wyjątkowy.
Praca z
introwertycznym dzieckiem jest wyzwaniem. Szczególnie, gdy działamy w dużej grupie, czy w nowym środowisku. Często takie dzieci nie biorą udziału w dyskusji, nie są aktywne. Zabierają głos tylko wtedy, gdy zapytamy ich o zdanie, a i to nierzadko
sprawia im wiele trudności. Wynika to z tego, że czują się źle w sytuacji, gdy
uwaga całej grupy jest na nie skierowana. Potrzebują czasu, żeby dobrze
przemyśleć sobie sprawę zanim się odezwą i często nie robią tego, bo nie mają
pewności czy ich wnioski są słuszne. Do tego dochodzi element taki, jak
przekrzykiwanie się w grupie gdy toczy się żywa wymiana myśli. Introwertyczne
dzieci szybciej odpuszczą sobie wypowiedzenie się na forum, niż spróbują
przekrzyczeć grupę. Tak już jest, ta nasza introwertyczna natura.
Jak zatem zachęcić
introwertyczne dzieci do zabierania głosu w rozmowie? Jak poprowadzić
konwersację, aby czuły się bezpiecznie?
Miałam okazję „na
żywo” obserwować modelowo poprowadzoną dyskusję, gdzie każde dziecko miało
szanse wypowiedzieć swoje spostrzeżenia i refleksje. Gdzie introwertyczne
dzieci czuły się dobrze i zabierały głos, a ekstrawertyczne dzieci z uwagą słuchały powolnych wypowiedzi swoich koleżanek
i kolegów.
Były to warsztaty
metody Lego Logos, połączone z rozmową o kwestiach filozoficznych, które
prowadził twórca tej metody pan Jarosław Marek Spychała. Tutaj link do strony: www.lego-logos.pl.
Pracowała grupa 12 dzieci z
różnych klas, ale z tej samej szkoły. Początkowo głos zabierały te
najodważniejsze, najszybsze, najgłośniejsze. Prowadzący zajęcia zachęcił również
wycofanych słuchaczy do podzielenia się swoimi refleksjami: a co Pan o tym
sądzi? A jak Pani to widzi? Już sama forma zwracania się do dzieci była dla
nich czymś nietypowym, no bo kto to widział, żeby dorosły facet zwracał się do
8-latka na Pan i to całkiem poważnie. Obserwowałam, jak introwertyczne dzieci
przełamywały się i zaczynały mówić. Dzieliły się swoimi przemyśleniami w
naturalny dla siebie sposób, mówiły cicho i bez swady. I co? Okazało się, że
grupa ich słuchała. Nikt nie popędzał, nikt nie wyśmiewał. Dzieci były uważne, inspirowały
się wzajemnie pomysłami i na bazie tego co usłyszały, kreowały nowe,
niesamowite idee.
Te warsztaty
udowodniły, że tam gdzie są bezpieczne warunki, tam istnieje przestrzeń do
dzielenia się swoimi przemyśleniami, niezależnie od naszego temperamentu. Wystarczy
szanować innych, nie oceniać, nie przyjmować jednego modelu zachowania za
właściwy. Dać szansę na rozwinięcie skrzydeł.
Uważam, że dzieci
mają głęboką mądrość, wrażliwość na otoczenie i niestandardowe podejście do
otaczającej ich rzeczywistości. A jednak, nie doceniłam ich. Na długo zostałam
w zadziwieniu, że taki mały człowiek, a tak mądrze gada.
Ja też miałam szansę wypowiedzieć się za pomocą klocków. Na zdjęciu jest moja
praca, która przedstawia Pitagorasa broniącego bitego psa :)
Już wiem,
dlaczego czasami jestem kompletnie wyczerpana, chociaż nic w zasadzie męczącego
nie robiłam.
Winny jest wewnętrzny dialog. Jako rasowy introwertyk prowadzę w głowie rozmowy, sama ze sobą.
Czasami są to niezwykle żywe dyskusje. Pojawiają się argumenty za i przeciw,
głos zabiera obrońca i oskarżyciel. A sędzia, czyli ja, musi wydać wyrok. I
jakby tego było mało, racjonalnie go uzasadnić. Dość pracy na trzy osoby. Nic
więc dziwnego, że po takiej sesji wewnętrznej, jestem ogromnie zmęczona.
Czasami opłaca się
ponieść taki trud, a czasami nie. Jak to w życiu. A w życiu wiadomo, tylko
czekolada nie ma wątpliwości. Czekolada wie.
Nie obrażaj się, na jego potrzebę przestrzeni wokół siebie. Nie oznacza ona, że Cię nie kocha.
Nie próbuj go naprawiać. Zaakceptuj go takim, jaki jest, a on odpłaci Ci się lojalnością na całe życie.
Introwertyk ma niewielkie grono bliskich osób, musisz więc być dla niego bardzo ważny.
Introwertycy nienawidzą konfrontacji. Daj im czas na przeanalizowanie, zamiast naciskać na natychmiastową odpowiedź.
Jeżeli chcesz, aby introwertyk otworzył się przy tobie, to słuchaj kiedy mówi i nie przerywaj.
Utrwal sobie, że introwertyk potrzebuje czasu w samotności, aby zachować zdrowie i być szczęśliwym.
Pamiętaj, że introwertyk jest niezwykle lojalny kiedy kogoś kocha i oczekuje tego samego.
W większości punktów należałoby powiedzieć, że jest to lista zasad, jak kochać druga osobę. Niezależnie od jej temperamentu.
Czytając punkt 4.: introwertycy nienawidzą konfrontacji, przypomniało mi się pewne niedawne zdarzenie. Sytuacja konfliktowa z moim ukochanym mężem. Gdy się zdarzyła, klasycznie mnie zatkało. Dosłownie. Nie potrafiłam nazwać w głowie, a co dopiero wykrztusić z siebie słowa. Potrzebowałam paru godzin, żeby to przemyśleć i wyrazić głośno swój punkt widzenia. Potrzebowałam czasu, żeby psychicznie przygotować się na konfrontację z innym postrzeganiem zaistniałej sytuacji. Tak to u mnie działa. W sytuacjach stresujących lub gdy coś mnie zaskoczy.
Byłam na siebie zła, że w ogóle dopuściłam do tego. Że nie zawalczyłam natychmiast. Ale zamiast złościć się na siebie, trzeba wyciągać wnioski z zaistniałej sytuacji, bo była to dobra lekcja życia.
Wniosek 1: pamiętać, aby natychmiast powiedzieć: nie podoba mi się to.
Wniosek 2: zadbać o czas do namysłu i psychicznego przygotowania się do konfrontacji: moment, muszę nad tym pomyśleć, za chwilę wrócimy do rozmowy.
A teraz, jak temu człowiekowi pytający w metrze o drogę do filharmonii, pozostało mi tylko: ćwiczyć, ćwiczyć, ćwiczyć.
O wstydzie. U mnie poruszył bardzo czułą strunę. Strunę wrażliwca.
Słowo „wrażliwy” możemy znaleźć wszędzie, ale czy nie straciło pierwotnego znaczenia? Jest wrażliwa skóra, wrażliwy żołądek, nadwrażliwe jelita. Marketingowy znak.
Brene Brown przytacza tutaj własną definicję wrażliwości. Wrażliwość, to według niej: emocjonalne ryzyko (okazywania uczuć czy niepewności). Dla mnie osobiście wrażliwość, to przejmowanie się. Przeżywanie emocji, które nie są „miłe”.
Tak się ostatnio złożyło, że powraca do mnie temat depresji. Nie szukałam, sam przyszedł. Chore koleżanki, wykłady na ten temat, artykuły w prasie. Mówi się, że depresja stanie się epidemią naszego wieku. Brene Brown uświadomiła mi pewną zależność.
Żyjemy w czasach kultury sukcesu, porażka stała się, w pewnym sensie, tematem tabu. Wstydzimy się naszych porażek, nie mówimy o nich, nie przyznajemy się do nich. Uczymy też tego nasze dzieci, jeżeli coś im się nie uda, to nic złego. Należy wstać, otrzepać się, nie przeżywać i dalej iść w stronę sukcesu. Bo sami, też byliśmy tego uczeni. Ile razy słyszeliśmy, w dobrych intencjach wypowiedziane: "nic się nie stało" (tzn. przestań okazywać że się czymś przejmujesz), "do wesela się zagoi", czy „nie pokazuj, że ci zależy”.
W konsekwencji uczyliśmy się wygaszania emocji, w zamyśle tych bolesnych. Ale badania dowodzą, że nie możemy selektywnie wyłączyć tylko bólu czy smutku. W efekcie, gdy mniej czujemy bolesne emocje, mniej mamy też radości życia i poczucia szczęścia. Zmieniamy się w nic nie czujące, emocjonalne zombie.
Porażka to wstyd, który świetnie się czuje w atmosferze tajemnicy, ciszy i oceny. A wstyd, jak przekonuje Brene, jest powiązany z uzależnieniem, depresją, przemocą, prześladowaniem, samobójstwem, zaburzeniami odżywiania.
Całe szczęście, jest na to antidotum. To drugi człowiek i jego empatia. Empatia w przeżywaniu trudnych emocji. Prawdziwa odwaga jest wtedy, gdy podejmujemy ryzyko przeżywania silnych emocji, bo wrażliwość nie jest oznaką słabości.
Uczmy nasze dzieci przeżywać porażki. Bądźmy razem z nimi empatycznie. W dzisiejszej kulturze ciągłych sukcesów, dajmy im to, co najważniejsze. Przekaz: być może nie jesteś doskonała we wszystkim, ale jesteś warta miłości.
„Jestem
introwertykiem. To oznacza, że kiedy jestem w dołku, prawdopodobnie nie
poproszę Cię o pomoc. Nie poproszę o pomoc nikogo. Sam musisz zauważyć, że jest
ze mną źle. Nie zawracam innym głowy swoimi problemami. Ale jeżeli przyjdziesz
do mnie i udowodnisz, że naprawdę Ci zależy, być może zaufam Ci na tyle, by
pozwolić Ci, abyś mi pomógł.”
Sama jestem
bardzo uważna na to, co się dzieje z moim introwertycznym dzieckiem, bo reaguje
ona zgodnie ze swoim temperamentem. Widzę, kiedy ma duży spadek energii, kiedy
się wycofuje, mieli gdzieś w środku swój problem. Pytam ją wtedy, czy mogę jej
w czymś pomóc, czy chce mi o czymś powiedzieć. Rozmawiamy. Szukamy rozwiązania.
W takich
sytuacjach nie czekam na jej prośbę o pomoc, bo bym się nie doczekała.
I jak ten
przysłowiowy szewc, zapomniałam o sobie. Zapomniałam, że ja też tak reaguję i
pomimo ogromnej samoświadomości w tym temacie, w sytuacjach skrajnie
stresujących, też tak działam. Był to duży błąd, bo mogłam zaoszczędzić sobie
wiele gorzkich myśli i łez.
Stąd mój apel:
Kochani ekstrawertycy, pytajcie co nas gryzie i nie zniechęcajcie się
wymijającymi odpowiedziami.
A my introwertycy
mówmy o swoich potrzebach. Albo chociaż dajmy sygnał, że jest już tak źle, że
nawet mówić o tym nie mamy siły. Dajmy sobie pomóc.
Niech Was nie
zmyli tytuł. To nie jest żaden koszmar. To jest genialny pomysł jak zaciekawić
tematem, rozbawić i zostawić trwałe skojarzenie w pamięci uczestników
konferencji. I to w 3 minuty !! Dla mnie inspiracja.
Minimum wypowiedzianej
treści:
- przemysł
technologii słonecznej;
- mała firma, która
chce nakłonić abyśmy przyjrzeli się środowisku;
- crowdsourcing;
Wstyd się
przyznać, ale nie widziałam do tej pory co to jest Crowdsourcing.